नेपाल-तिब्बत सिमाना टिपताला पुग्यो सडक, खुलेन नाका

-प्रयास लिम्बू
ताप्लेजुङ, जेठ १० । नेपाल र चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बतको सिमाना टिपतालासम्म सडक सञ्जाल जोडिएसँगै भर्खरै नेपाली गाडी (सवारी साधन) पुगेको छ । उत्तर–दक्षिण लोकमार्गअन्तर्गत बाँकी रहेको ट्रयाक निर्माणको काम सम्पन्न भएपछि पहिलो पटक अघिल्लो साताको शुक्रबार टिपतालासम्म नेपाली सवारी साधन पुगेको हो ।
द्विदेशीय सिमाना टिपताला भञ्ज्याङ पाँच हजार १०० मिटरको उचाइमा पर्दछ । यहाँको फक्ताङ्लुङ गाउँपालिका–७ ओलाङ्चुङगोलास्थित टिपताला नाकासम्म नेपाली सवारी साधनअन्तर्गत पहिलो पटक एक्साभेटर र ट्रयाक्टर पुगेको ओलाङ्चुङगोलाका वडाध्यक्ष छेतेन लामा शेर्पाले जानकारी दिनुभयो ।
सुकेपानीदेखि ओलाङ्चुङगोलासम्म ट्रयाक निर्माण सम्पन्न भएको र गोलादेखि टिपतालासम्म पहिले निर्माण भएको सडकको मर्मत तथा स्तरोन्नति गरिएपछि नेपाली गाडी पु¥याउन सम्भव भएको वडाध्यक्ष शेर्पाले बताउनुभयो । सडक निर्माण तथा स्तरोन्नतिको काम भने एसवीए एलाइट जेभी कम्पनीले गरिरहेको छ । गत चैत मसान्तभित्रै टिपतालासम्म सडक जोड्ने निर्माण कम्पनीले राखेको लक्ष्य भने पूरा भएको थिएन ।
सडक निर्माणका क्रममा सुकेपानी–जोङगिन खण्डमा कडा चट्टान भेटिएपछि निर्धारित समयमा टिपताला जोड्ने लक्ष्य असफल भएको हो । टिपतालासम्म सवारी साधन (गाडी) पुगेपछि जिल्लावासी भने हर्षित भएका छन् । सबैभन्दा बढी टिपताला सिमाना नजिकको बस्ती ओलाङ्चुङगोला, याङमा र घुन्साका बासिन्दा खुशी भएका छन् ।
यसैगरी टिपतालासम्म यो सडक विस्तार भएसँगै भारत, नेपाल र चीनसम्म सडक सञ्जाल जोडिएको छ । भारतको सिमाना विराटनगर रानीदेखि तमोर कोरिडोर हुँदै उत्तर–दक्षिण लोकमार्गले तिब्बतसँगको सिमाना टिपताला जोडेको छ । लम्बाई करिव दुईसय ९२ किलोमिटर रहेको यो सडक मार्गलाई भारत, नेपाल र चीन जोड्ने सबैभन्दा छोटो त्रिदेशीय मार्गका रुपमा लिने गरिएको छ ।
यता सडक पहुँच विस्तार भएर गाडी टिपतालासम्म पुगे पनि नाका सञ्चालनमा आउन सकेको छैन । कोरोना (कोभिड–१९) महामारीसँगै बन्द भएको टिपताला नाका पाँच वर्षदेखि बन्द रहेको छ । चीनले एकपक्षीय बन्द गरेको टिपताला नाका खुलाउनलाई निरन्तर पहल भने भइरहेको छ । गत मे ७ अर्थात बैशाख २५ गतेदेखि नाका खुल्ने भनिए पनि अहिलेसम्म नखुलेको हो ।
पछिल्लो पटक प्रमुख जिल्ला अधिकारी रवीन्द्र आचार्यको नेतृत्वमा गएको स्थानीय सुरक्षा प्रमुखसहितको नेपाली टोली र तिब्बतको डिङजी काउन्टी सत्ताका प्रतिनिधिबीच टिपताला नाका खुला गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो । त्यसबेला मे ७ देखि नाका खुला गर्नेगरी छलफल भए पनि हालसम्म नखुल्नुको कारणबारे कुनै जानकारी नभएको प्रजिअ आचार्यले बताउनुभयो । नाका खुला गर्ने विषयमा तिब्बतका तर्फबाट आवश्यक तयारी पूरा नभएको लगायतका प्राविधिक कारण हुनसक्ने उहाँको भनाइ छ ।
यसअघि मे ७ देखि नाका खुल्ने सूचना पाएपछि सोही दिनदेखि तिब्बत जानेगरी स्थानीयले प्रवेश अनुमति लिएका थिए । ओलाङ्चुङगोलाका स्थानीय तेन्जिङ वालुङकाअनुसार जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट प्रवेश अनुमति लिएका ३० जना बढी नाका खुला हुने पहिलो दिन नै तिब्बत प्रवेश गर्ने तयारीमा रहेको भए पनि उनीहरु रोकिएका थिए । तिब्बत जाने योजनामा रहेको स्थानीयहरु अहिले पनि नाका सञ्चालनको प्रतीक्षामा रहेको वालुङले बताउनुभयो ।
प्रजिअ आचार्यका अनुसार फक्ताङ्लुङ गाउँपालिका–६ लेलेप, वडा ७ ओलाङ्चुङगोला र मिक्वाखोला गाउँपालिका–५ पापुङकासमेत करिव १३० जना सर्वसाधारणले तिब्बत प्रवेशका लागि अनुमतिपत्र लिएका छन् । टिपताला नाका बन्द भएपछि लामो समयसम्म आफन्त भेटघाट गर्न नपाएका सर्वसाधारण नागरिक तिब्बत जान पाउने दिन पर्खिरहेका छन् । यहाँको पापुङ, ओलाङ्चुङगोला, याङ्मा, लेलेपको घुन्सा लगायतमा बसोबास गर्ने धेरै परिवारमा तिब्बतसँग सम्बन्ध जोडिएको छ । यी बस्ती र तिब्बतबीच वैवाहिक सम्बन्ध रहेको छ ।